ผู้เขียน หัวข้อ: ศิลปะไทยเบื่องต้น  (อ่าน 18242 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #45 เมื่อ: 11 ตุลาคม 2025, 07:42:32 PM »
อย่าเข้าใจผิดครับ
วัดภูมินทร์มีความสำคัญในแง่คติครับ

พระประธานสี่องค์หันหลังชนกัน มีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย
แต่ไม่มีใครเข้าใจคติที่รองรับ

ผมอ่านเจอในหนังสือ"ประวัติการจอมพลเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี"



ท่านเล่าว่า มีคนเอาพระพุทธรูปมาให้ เป็นพระสี่องค์หันหลังชนกัน
ตรงกลางเป็นเสาดอกบัวตูม หมายความว่า ในกัลป์นี้มีพระพุทธเจ้ามาตรัสแล้ว ๔ พระองค์
องค์ที่ ๕ จะมาเมื่อพ.ศ.๕๐๐๐ เวลานี้ยังเป็นพระศรีอาริย์เมตไตร แทนค่าด้ายสัญลักษณ์ดอกบัวตูม
จะบานเมื่อทรงตรัสรู้

คตินี้ ในสุโขทัยพบมาก



เป็นคติที่พบในแถบนี้ แต่ไม่มีใครสามารถอธิบาย
ผมคงเป็นคนแรก

K. PJ

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 6057
  • Like: 8
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #46 เมื่อ: 11 ตุลาคม 2025, 08:53:17 PM »
อ้าว...คนละเรื่องกับพระที่นั่งรับแขกอยู่ในวัดอธิบาย​เลยครับ...ท่านเอาข้อมูลที่ไหนมาอธิบาย​ แบบผิดๆ  มั่วๆ  นี่...ท่านบอกผมว่าวัดนี้สร้างมา 800 ปี เป็นวัดหลวงที่เจ้าครองนครน่านสร้าง (ซึ่งตรงนี้...ผมก็งงๆ  เจ้าที่ครองนครน่าน รุ่นไหนที่มีประวัติ​ถึงช่วงนั้น...ไม่ใช่น่านเพิ่งเป็นนครใหม่ๆ หรือ? หรือผมคิดผิด?  แล้วยังบอกว่าวัดภูมินทร์​ พวกลูกหลานสร้างทีหลัง คือแค่ 500 ปี...(น่าจะเป็นสมัยอยุธยา​มั้ง?

จริงๆ แล้วผมก็คงมั่วๆ เช่นกัน...และคงหาข้อมูล​ลึกๆ ไม่ได้ เพราะใช้ AI ก็คงไปเอาข้อมูล​มั่วๆ จากพวกกูอยากรู ไม่ใช่กูรู ตัวจริง...ที่ไม่เขียนข้อมูล​ ลงในเนท

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #47 เมื่อ: 11 ตุลาคม 2025, 09:42:15 PM »
https://th.wikisource.org/wiki/ประชุมพงศาวดาร/ภาคที่_10/ราชวงษปกรณ์
อยากเก่า ก็อ้างราชวงษาปกรณ์ พงศาวดารเมืองน่าน เล่าย้อนถึงเจ้าชายสิธัตถะนู่น

ส่วนจารึก มีหลักสำคัญ คือหลักที่ 45
https://huexonline.com/knowledge/37/709/
https://finearts.go.th/nanmuseum/view/26163-

K. PJ

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 6057
  • Like: 8
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #48 เมื่อ: 11 ตุลาคม 2025, 10:58:49 PM »
โห...พี่เปิดโลกทรรศน์​ ประวัติ​ศาสตร์​เมืองน่านให้ผมจริงๆ ผมไม่คิดว่าเมืองน่านจะเกิดพร้อมๆ กับสุโขทัย​...นึกว่าเป็นเมืองที่เกิดหลังอยุธยา​ซะด้วยซ้ำไป...ต้องขอขอบพระคุณ​เป็น​อย่างสูง​เลยครับ...พรุ่งนี้​ผมจะไปถ่ายวัดสวนตาลอีกวัดครับ...ก่อนนี้ไม่เคอยู่​ในสายตาผมเลย  และถ้ามีเวลาจะไปหาชมพระพุทธ​รูปห้าองค์​ที่วัดช้างค้ำ อีกรอบครับ ขอถามต่อครับ...เมื่อน่านผู้ครองเป็นปู่  อย่างนั้นน่านเกิดก่อนสุโขทัย​หรือเปล่าครับ



แสดงว่าผมไปถ่ายมาวันนี้ ผมถ่ายมาเต็มๆ 1 องค์​ละ...และมีถ่ายติดโดยไม่ได้ตั้งใจมาอีก 2 องค์​  ...ยังเหลือ​อีก 2 องค์​ จะตั้งอยู่​ตรงไหนเนี่ย



หลังจากคุยกันพอรู้จักเมืองน่าน​มากขึ้น ผมนึกถึงรูปนี้ทันที กะว่าจะถ่ายเอามาอ่านสักหน่อย...ตัดขอบเอาลงในนี้เสร็จ​ อ่านไม่ไหวซะแล้ว เหนื่อย​ทั้งวัน  นอนก่อนละพรุ่งนี้​ค่อยอ่านกันต่อ ก่อนออกไปถ่ายวัดสวนตาล

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #49 เมื่อ: 12 ตุลาคม 2025, 09:00:11 AM »
จารึกเป็นของปี 1935 เวลานั้นสุโขทัยน่าจะโดนอยุธยากลืนไปแล้ว
ทั้ง 2 เมืองกลายเป็นเมืองเล็กที่อ่อนแอ จึงต้องสาบานเป็นพวกเดียวกัน

K. PJ

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 6057
  • Like: 8
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #50 เมื่อ: 12 ตุลาคม 2025, 12:16:44 PM »


ไม่แน่ใจว่าเป็นพระเก่าหรือใหม่ เพราะเดี๋ยว​นี้ปิดทองครับ  ส่วนพระธาตุ​เขียนไว้ที่ฐานสร้างว่าสร้างเมื่อ พศ ๑๙๕๕ ครับ

องค์​พระที่เป็นทองหรือสัมฤทธิ์​ที่นี่ไม่มีเลยสักองค์เดียว แสดงว่าอาจถูกย้ายไปวัดดังๆ หรือไม่ก็ถูกพม่ายึดไปหมด

https://www.facebook.com/share/p/17WNz4X6CW/

มาเที่ยวน่านครั้งนี้ ได้ความรู้ประวัติศาสตร์​เมืองน่านมากกว่าทุกครั้ง  เพราะเข้ามาคุยในนี้



ลองเซิร์ท​ดู ผมเข้าใจผิดๆ เยอะมากเรื่องใครสร้างก่อนใคร

ปล.  #๓ คือภูกามยาว (พะเยา) ไม่ใช่ลำพูน​ ผมเขียนผิดครับ...ลำพูน​กับเชียงแสน สร้างพอๆ กันครับ

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #51 เมื่อ: 12 ตุลาคม 2025, 02:42:25 PM »
เท่าที่ยอมรับกัน ลำพูนเก่าที่สุด อาจถึงพ.ศ.1600
เป็นเชื้อสายละโว้ แผ่ขึ้นมาจากภาคกลาง ใช้ชีวิตแบบที่ราบ

ส่วนเชียงราย เป็นคนท้องถิ่น อยู่ในหุบเขา ค้าขายของป่า
สืบวงศ์กันมานาน แต่เริ่มอยู่กันเป็นเมืองราวๆ 1800
มีตำนานเล่าว่า เดิมสร้างเมืองเชียงรายก่อน
แต่ทำเลไม่ดี เลยย้ายลงมาที่หุบเขาริมดอยสุเทพ
ตอนสร้างเมืองก็ใช้เทคนิคผันน้ำจากภูเขาแบบสุโขทัย
นัยว่าพ่อขุนราม กับพญางำเมืองมาร่วมปรึกษาด้วย


K. PJ

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 6057
  • Like: 8
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #52 เมื่อ: 12 ตุลาคม 2025, 03:50:36 PM »
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%A5%E0%B8%9E%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B5

ผมดูประวัติ​ละโว้แล้ว สามพันกว่าปีโน่น  เคยถูกเขมรรุกราน​ เลยอยู่​ใต้เขมรด้วย แสดงพระปราง​สามยอดลพบุรี​นี่เก่าสุดๆ ของบ้านเรา

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #53 เมื่อ: 12 ตุลาคม 2025, 06:27:12 PM »
ลพบุรี มีคนอยู่ตั้งแต่ก่อนประวัติศาสตร์จนปัจจุบัน ไม่เคยร้างเลย
สถาปัตยกรรมที่เก่าที่สุดคิอปรางค์แขก ราว 1400-1450
ก่อนนั้นก็เป็นทวารวดี 1400 ลงไป

น่าเสียดาย ที่การตัดทางรถไฟ ทำลายโบราณสถานอิฐของทวารวดีหมด เหลือทรากเป็นเศษปูนปั้นเท่านั้น



ทางรถไฟสายนี้ กับสายใต้ตรงนครไชยศรี น่าจะแพงที่สุดในโลก
ใช้โบราณวัตถุ เป็นดินรองหมอนรถไฟ

K. PJ

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 6057
  • Like: 8
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #54 เมื่อ: 12 ตุลาคม 2025, 07:34:54 PM »
เรื่องเศร้าใจสุดๆ คนไม่รู้​จักอนุรักษ์​...นี่​มันเลวชาติ​สุดๆ คนพวกนี้ขอให้พวกมันสูน​ย์​เสียของรัก

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #55 เมื่อ: 07 ธันวาคม 2025, 08:45:10 PM »
https://www.youtube.com/watch?v=1y3jWf23_t4

เห็นแล้วชื่นใจ
รุ่นใหม่ไว้ลายไม่น้อยหน้า

K. PJ

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 6057
  • Like: 8
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #56 เมื่อ: 08 ธันวาคม 2025, 09:38:11 AM »
 เชื่อในสายตาพี่ ขอบพระคุณ​มากๆ ที่หาสิ่งใหม่ๆ ที่ดีๆ มาให้ดูครับ...สำหรับ​ผมเรื่อง​ศิลปะ​ไร้ซึ่งดุลย์พินิจ​จริงๆ

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #57 เมื่อ: 08 ธันวาคม 2025, 05:04:08 PM »
น่าชมเชยเด็กรุ่นนี้ที่ทำงานไทย โดยเคารพครู ฝึกผูกลายตามขั้นตอนที่ถูกต้อง
พื้นฐานเป็นสิ่งสำคัญมาก

ต่างจากรุ่นที่อาจารย์ชลูดสอน รุ่นนั้นนอกครูยกเจนเนอร์เรชั่น
เพราะอาจารย์ชลูดเป็นศิษย์ไร้ครู แกไม่ได้เรียนไทยมาแต่ต้น มิหนำซ้ำ ทำลายครูโดยเจตนเสียอีก

ศิลปะไทยยุคใหม่ มีจุดเริ่มต้นจากสมเด็จฯ นริศ
ทรงนั่งเรือตระเวณชมของดีตามวัดโบราณ อันใหนดีก็จำเอาไว้ เวลาทำงานก็ใช้งานครูเป็นจุดเริ่มต้น
อาจารย์เฟื้อก็เดินตาม แต่แทนที่จะจำ ก็คัดลอกเอาไว้ด้วย

พออาจารย์ฝรั่งยอมรับ ก็ตั้งวิชาวิจัยศิลปะไทยขึ้นมา เริ่มจากมีนักศึกษามาแจ้งว่า ที่สวนในนนทบุรี มีจิตรกรรมฝาผนังงดงาม
อาจารย์เฟื้อไปเห็นถึงกับตื่นเต้น เพราะเป็นของล้ำค่า อาจารย์ศิลปก็ขอทุนสภาวิจัย
ได้เศษเงินพอค่าน้ำมันและฟิล์มถ่ายรูป ตั้งคณะทำงานเก็บข้อมูลเรื่อง "จิตรกรรมฝาผนังสกุลช่างนนทบุรี"
ตีพิมพ์ ๒๕๐๖ ไม่ทันท่านตาย เนื้อหาคือ
วัดโพธิ์บางโอ -- วัดปราสาท -- วัดชมภูเวก -- ศิลาจารึกรอยพระพุทธบาทเรื่องญาณ 3 และอาการ 12 -- ปริศนาธรรม -- ลายดอกไม้จำหลักไม้ -- เทพนมยืน -- เนมิราชชาดก -- นารถชาดก -- พระมโหสถชาดก -- สุวรรณสามชาดก -- พระวิฑูรชาดก -- เวสสันดรชาดก -- ธรรมาสน์ -- ภาพพุทธประวัติ -- มหาชนกชาดก -- ภาพมารวิชัย

ความสำคัญคือ การค้นพบนางธรณีบีบมวยผมที่สวยที่สุดในโลก
https://library.stou.ac.th/wp-content/odi/online/exhibition-ayuttaya/index.html


เวลานั้น ชลูดเป็นอาจารย์สอนวาดเส้นเท่านั้น

การเป็นศิษย์มีครู หมายความว่า เราจะมีทำเนียบงานชิ้นเอกในสำนึก จะทำอะไรก็มีงานเหล่านี้เป็นแรงกระตุ้น
เป็นเพดานให้เราข้ามให้พ้น งานพวกนี้มีเป็นร้อยๆ ชิ้น ส่วนหนึ่งก็คือที่อาจารยฺเฟื้อคัดลอกมาให้เรา
เจตนาตั้งต้นไม่ใช่อนุรักษ์ แต่ให้มาเป็นครู

ลูกศิษย์ชลูดไม่มีสิ่งเหล่านี้ เฉิมชัยเคยให้สัมภาษณ์สมัยเริ่มดังว่า "ไม่เคยมีครู ทุกอย่างต้องหาเอาเอง"
เพราะงั้น งานของเขาจึงดูตลก อ่อนแอ ขาดวิญญานอดีต เป็นงานขายสวยที่ไร้ราก ไม่มีสกุลรุณชาติ
เป็นกำพร้าทางศิลปะ ครูช่างสมัยโบราณมาเห็น ก็คงขยำทิ้ง เพราะไร้ซึ่งสุนทรียธาตุอย่างที่เคยสืบสานกันมา

กนกของพวกนี้ รกเหมือนวัชชพืช ตัดทิ้งก็ไม่เสียดาย และควรถางให้เหี้ยนแทนที่จะปล่อยให้เลื้อยไปทั้งรกๆ
ชลูดเองก็เขียนลายไทยไม่เป็น แต่นับถือฝรั่งที่สอนว่า อย่ายอมอดีตต้องสร้างแต่ของที่ไม่เคยมี ให้มีขึ้นมาให้ได้
นี่เป็นอเมริกันทาส เพราะไปเรียนมาจากที่นั่น(2506 ไปเรียนภาพพิมพ์ เพื่อจะกลับมาเปิดวิชาใหม่)

ศิลปะไทยที่มาจากสายนี้ จึงเป็นขยะสายตาเสียเป็นส่วนใหญ่

K. PJ

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 6057
  • Like: 8
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #58 เมื่อ: 08 ธันวาคม 2025, 09:18:41 PM »
โอ้...พวกขายความเป็นไทยแท้...ชลูดคือคนแรก คนสองคือเหลิมชัย...เขาเป็นครูและศิษย์​กันไหมครับ...ฝีมือจานหลูดมาให้ดูไหมครับ...อยากรู้​ว่าเป็นไง

แต่รูปที่เอาลง ผมว่าผมชอบที่สุดเท่าที่เห็นมาครับ...ผนังวัดภูมินทร์​สำหรับผม ว่าไม่ได้เรื่องนะ

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: ศิลปะไทยเบื่องต้น
« ตอบกลับ #59 เมื่อ: 08 ธันวาคม 2025, 10:11:15 PM »
ผมจะเขียนถึงสกุลชลูดเป็นงานวิพากษ์ทิ้งท้าย อาจจะยาวหน่อย

ตอนที่อาจารย์ฝรั่งตาย มันพาศิลปะไทยในลมหายใจใหม่ ตายไปด้วย
อาจารย์ศิลปประสบความสำเร็จในการสร้างศิลปไทยสมัยใหม่ได้สำเร็จ
คือพระลีลาฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ
https://i.pinimg.com/474x/b9/1d/d0/b91dd0d27d26130a3163098e04f6ead5.jpg
https://www.finearts.go.th/uploads/tinymce/source/13/Knowledge_6/0631/pic%20(8).jpg
https://mpics.mgronline.com/pics/Images/565000000168105.JPEG
https://scontent.fbkk7-3.fna.fbcdn.net/v/t39.30808-6/556644678_25114847601466820_1922446734304587793_n.jpg?_nc_cat=103&ccb=1-7&_nc_sid=127cfc&_nc_ohc=xpmjexH7bhcQ7kNvwH7QQ0X&_nc_oc=AdkiXUVSDp_RPa_pPRMzjLziSXcbg7VDUHAaAlRzNJ_3wirC-a0oi-OzjvFlt9dItis&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent.fbkk7-3.fna&_nc_gid=TNd9ZUbFYDQBEPgB-C0Rmg&oh=00_AfnehOa2ovAVJ7vZv5KDWqEwRtaVvDRA8oaMXBb-KIKglg&oe=693CBFD9

จะเห็นว่า อาจารย์ศิลป์ท่านเป็นศิษย์มีครู ครูของท่านคือสุโขทัยยุคทอง
ท่านศึกษางานโบราณทั้งในแง่สุนทรียะ วิชาการ และส่งต่อฝีมือช่าง
เดินแนวสมเด็จครูทุกกระเบียดนิ้ว
https://www.finearts.go.th/uploads/tinymce/source/1/pranakornkeereemuseum/179392740_3766319176811693_4870442130609103471_n.jpg
https://www.dooddot.com/ban-plai-nern/

คือโบราณแต่ทันสมัย
ไม่นอกครูแต่ไม่ตามครู
รู้ที่มาและรู้ที่ไป