Victor de Sabata อัจฉริยะขี้โรคจาก Trieste
ตามความเห็นส่วนตัว วาทยากรหมายเลขหนึ่งเท่าที่ผมได้เคยฟังมา คือ Victor de Sabata (1892-1967)
น่าเสียดายที่มีผลงานทิ้งไว้น้อยมาก เมื่อเร็วๆ นี้ ทายาทเพิ่งนำบันทึกการแสดงซึ่งเป็นสมบัติส่วนตัวออกมาเผยแพร่
เมื่อรวมกับที่เคยมีการผลิตมาก่อนแล้ว ก็เบ็ดเสร็จเป็นบัญชีงานที่รวบรัด จบในหน้ากระดาษสองสามแผ่น
ยิ่งกว่านั้น หากนับเฉพาะผลงานที่ตั้งใจบันทึกเสียงเชิงพานิชย์ ก็ยิ่งน้อยลงไปอีก
คือมีการบันทึกเสียงเพียง 8 ปีตลอดอาชีพอันยาวนานร่วม 5 ทศวรรษ
คือค.ศ. 1933 1939 1941 1946-7-8 1953 และ 1954 รวม 24 ชิ้น
ในจำนวนนี้ เป็นงานชิ้นใหญ่ คือ
ซิมโฟนี่ 3 ชิ้น หมายเลข 4 ของบราหมส หมายเลข 3 และ 6 ของบีโธเฟน
เรควีเอ็มสองบท มทสาร์ตและแวร์ดี้ อุปรากรทอสกาของปุคคีนี่
นอกนั้นก็เป็นงานขนาดกลางและเล็ก เช่น
Fireworks ของ Stravinsky Juventus ของตัวเอง Tod und Verklarung ของริฆาร์ด สเตร้าส์
Feste Romane และ Fontane di Roma ของ Respighi
แต่เรื่องน่าเสียดายที่สุดไม่ใช่การมีผลงานน้อย อันที่จริงเขาไม่เคยคิดจะเป็นวาทยากร
แม้ทอสกานีนี่จะกระตุ้นให้เอาดีทางนี้ตั้งแต่ยังเป็นหนุ่มน้อย
เดอ ซาบาต้า ต้องการให้โลกจดจำเขาในฐานะคีตกวีมากกว่า
เขามีวิธีแปลกในการทดสอบศักยภาพตนเอง ตั้งแต่อายุยี่สิบเศษ ทุกเช้า เขาจะเล่นเพลงสองชิ้นของราเวล
คือเปียนโน Gaspard de la nuit ท่อนที่สาม Scarbo และไวโอลิน Tzigane
ทั้งสองชิ้นเป็นที่ขึ้นชื่อในเรื่องความยาก
เมื่อวอลเตอร์ เลกก์ ขอร้องให้เขากลับมาทำงานอีกครั้ง แค่บันทึกเสียงก็ยังดี
เดอ ซาบาต้าตอบว่า ในเมื่อเขาไม่สามารถเล่นเพลงทั้งสองได้ดีอีกแล้ว
ชีวิตทางดนตรีจึงจบสิ้นอย่างสมบูรณ์
มาถึงความน่าเสียดายที่สาม
ในขณะที่นักดนตรีทั่วไป ทำงานจนแทบจะเรียกว่าตายคาหน้าที่ เดอ ซาบาต้ากลับเกษียณตัวเองออกจากโลกดนตรี สิบกว่าปีก่อนลาจากโลกใบนี้
เมื่อเสร็จสิ้นการบันทึกเสียงเรควีเอ็มของแวร์ดี้ ในปี 1954 เขาก็กลับอิตาลี่ ใช้ชีวิตเรียบง่ายในห้องพักโทรมๆ ของโรงแรมที่เมืองตากอากาศ Santa Margherita เจนัว 13 ปีผ่านไป เดอ ซาบาต้าขึ้นโพเดียมเพียงสองครั้งในปี 1957 คุมท่อนที่สอง Marcia funebre ซิมโฟนี่อีรอยก้าของบีโธเฟ่น ในงานศพของกุยโด แคนเตลลี่ และอาตูโร่ ทอสกานีนี่ สองวาทยากรอัจฉริยะที่เสียชีวิตห่างกันเพียง 53 วัน
เรามีเสียงจากการบันเลงนี้เป็นอนุสรณ์
"funeral march" Symphony N o 3 in E flat Major op 55 Ludwig van Beethoven
Teatro alla Scala Orchestra
Victor de Sabata, conductor
Milan, 18.II.1957
Biographies say that Victor De Sabata, during the solemn funeral of Arturo Toscanini, headed to the Teatro alla Scala and to the Duomo of Milan. The sources agree that the March Funebre was performed in the Theater
