ผู้เขียน หัวข้อ: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล  (อ่าน 6429 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« เมื่อ: 25 กุมภาพันธ์ 2019, 07:53:42 PM »
อย่างที่เราเคยกล่าวไว้แล้วว่า เราอิงแอบความงามของซิมโฟนีของบราห์มส์นั้นกับฤดูกาล
และฤดูกาลนั้นมีสีสันและบรรยากาศเฉกเช่นฤดูใบ้ไม้ร่วง
ถึงตอนนี้ ผู้เขียนควรกล่าวไว้ด้วยว่า ซิมโฟนีหมายเลขสี่ของบราห์มส์นั้น
มีความเป็น Autumnal symphony มากที่สุด เมื่อเปรียบเทียบกับทั้งสามชิ้นก่อนหน้า

ความคิดเห็นที่ 11
http://topicstock.pantip.com/chalermkrung/topicstock/2010/01/C8748969/C8748969.html
-----------------

สมัยก่อน คุณ Genzo สมาชิกผู้คุ้นเคยจากอีกเว็บหนึ่ง เคยรับผิดชอบห้องคลาสสิคในเว็บพันทิบ (ราวๆ 10 ปีมาแล้ว) มีผู้สนใจร่วมสนทนาและตั้งกระทู้อย่างคึกคัก หนึ่งในนั้นใช้ชื่อว่า St@rGazer เป็นผู้มีความรอบรู้อย่างสูงในดนตรีคลาสสิค และสังเกตว่า คงชื่นชอบบราหมส์เป็นอย่างยิ่ง รีวิวข้างบนที่ยกมา กล่าวถึงซิมโฟนี่หมายเลขสี่ โอปุสที่ 98 ถึง 83 สำเนา

ทั้งหมดเป็นแผ่นซีดี ซึ่งวันนั้นมีราคาเฉลี่ยราวๆ แผ่นละ 400 บาท และเคยบอกว่า ยังมีซิมโฟนี่หมายเลขเก้าของเบโธเฟ่น อีก 65 แผ่น นับว่าเป็นคนรักดนตรีคลาสสิคอย่างเข้าเส้นคนหนึ่งในวงการ

ผมชอบอ่านความเห็นของท่านผู้นี้ แม้ว่าจะมีการประดิดประดอยทางภาษาจนเกินปกติ และมีความเห็นที่ยึดติดอยู่บ้าง ความรอบรู้และทัศนะคติที่น่าสนใจ ก็ทำให้ข้อเขียนนั้นน่าอ่านตามสมควร

ทว่า ข้อความถึงบราหมส์ที่ยกมาข้างบน มีข้อผิดเพี้ยนที่น่าสนใจ
และอาจจะทำให้เรามองบราหมส์ด้วยความเข้าใจที่ไม่ถูกต้องสักเท่าไร
ในฐานะเป็น Brahmsian คนหนึ่ง ก็ขอแก้ไขเท่าที่พอมีความรู้บ้าง ดังนี้

Brahmsian
An admirer of the German composer and pianist Johannes Brahms or his work.

https://en.oxforddictionaries.com/definition/Brahmsian

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #1 เมื่อ: 25 กุมภาพันธ์ 2019, 08:05:32 PM »
คุณ St@rGazer น่าจะมีความยึดติดในคำว่า Autumnal มากเกินจำเป็น
จนใช้คำนี้ในบริบทที่ไม่ตรงกับสาระ
ขอบอกไว้ก่อนเลยว่า ความเห็นของท่าน มีความเพี้ยนเป็น 2 ระดับ

1 คำว่า Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
2 Brahms ไม่เคยนำผลงานไปผูกกับวัน เวลา หรืออากาศ


จริงอยู่ เรามักเจอคำว่า Autumnal บ่อยๆ ในถ้อยคำที่อธิบายงานของท่าน
ลองค้นคำว่า autumnal + Brahms ลงในยูทูป จะปรากฏซิมโฟนี่หมายเลขสี่ออกมาโดยอัตโนมัติ
แต่ก็มีงานชิ้นอื่นตามออกมาเช่นกัน นี่ย่อมหมายความว่า คำนี้เป็นคำขยาย มิใช่คำบ่งชี้ เช่น
Brahms the Autumnal
Brahms' muse: Richard Mühlfeld, autumnal inspiration | by Bachtrack
Triumph and Resignation in Brahms's Autumnal Soul

https://www.google.com/search?q=autumnal+%2B+Brahms&oq=autumnal+%2B+Brahms&aqs=chrome..69i57&sourceid=chrome&ie=UTF-8

บราหมส์ไม่เคยตั้งชื่อรองให้กับผลงาน ไม่เหมือนมทสาร์ต เบโธเฟ่น หรือแม้แต่มาห์เลอร์ และอีกหลายท่าน
ที่ผลงานมีชื่อรองให้เรียกขาน ไม่ว่าจะตั้งเองหรือคนอื่นตั้งให้
ดังนั้น คำว่า Autumn หรือ Autumnal เหล่านี้ จึงไม่ได้มาจากท่าน

ถ้าเช่นนั้น ทำไมจึงมีการผูกติดคำขยายนี้ กับโอปุสที่ 98 อันเป็นซิมโฟนี่หมายเลขสุดท้ายเล่า

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #2 เมื่อ: 25 กุมภาพันธ์ 2019, 08:23:55 PM »
ซิมโฟนี่หมายเลขสุดท้าย นี่เอง คือคำตอบ
คำว่า autumnal นั้น หมายถึงการนำไปเทียบกับ autumn หรือฤดูใบไม้ร่วง
และยังมีความหมายในเชิงเปรียบเทียบอีกว่า
Past the middle of life; in the third stage
https://en.wiktionary.org/wiki/autumnal

อาจเทียบเป็นคำไทยที่แบ่งช่วงชีวิตคนเป็น 3 ช่วง คือช่วงปลาย ปัจฉิมวัย
(ทั้งสามวัยคือ ปฐมวัย มัชฌิมวัย และปัจฉิมวัย)

ในที่นี่ ถ้าจะนำมาใช้กับงานของบราหมส์ ก็จะใช้ได้ 2 ประเด็นคือ
1 ใช้กับผลงานที่ทำให้คิดถึงฤดูใบไม้ร่วง โดยมากจะให้ความรู้สึกที่หม่นหมอง หดหู่
2 ใช้กับผลงานที่ประพันธ์ในยุคหลัง ก่อนเสียชีวิต

ความหมายที่สองนั้น ตรงกับบทความที่เพิ่งยกมาประกอบ คือ
Brahms’ muse: Richard Mühlfeld, autumnal inspiration
By Mark Pullinger, 24 May 2018

Fräulein Klarinette. Meine Prima donna. The nightingale of the orchestra. Just three of the nicknames by which Johannes Brahms referred to Richard Mühlfeld, clarinettist of the Meiningen Orchestra, the player whose sound Brahms so adored and who tempted him out of self-imposed retirement for a compositional Indian summer during which he wrote four of the greatest works in the instrument's chamber repertoire.

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #3 เมื่อ: 26 กุมภาพันธ์ 2019, 11:08:52 AM »
จะเข้าใจความมุ่งหมายของบทความนี้ อันเกี่ยวกับคลารีเนต
ก็ควรเล่าประวัติบราหมส์ช่วงบั้นปลายให้เข้าใจสักหน่อย

บราหมส์เริ่มได้รับการยอมรับในโลกของดนตรียุโรป เมื่องานชิ้นที่ 45  ปรากฏแก่มหาชน
หลังจากนั้น ก็สถาปนาความสำคัญเป็นลำดับมาด้วยงานซิมโฟนี่ขนาดใหญ่ เริ่มที่โอปุส 68 ซิมโฟนี่ชิ้นแรก ได้รับความนิยมอย่างสูง จนมหาวิทยาลัยออกสเฝิร์ดมอบปริญญาเอกให้
แต่ต้องปฎิเสธเพราะไม่อยากนั่งเรือออกทะเล จนอีกสี่ปีต่อมา มหาวิทยาลัยเบรสเลามอบให้บ้าง
ก็ตอบรับอย่างยินดีโดยแต่งโอเวอร์เจอร์ชิ้นหนึ่งให้

เขาประสบความสำเร็จมากขึ้นเป็นลำดับ จนคิดจะหยุดทำงาน
หลังซิมโฟนี่หมายเลขสี่ออกแสดง
โชคดีที่เกิดผิดใจกับโยอาคิม เพื่อนสนิท เพราะฝ่ายหลังจะหย่าเมีย
และบราหมส์เข้าข้างฝ่ายหญิง จนมาคืนดีและได้แต่งดับเบิลคอนแชรฺโต้เป็นคำสมานฉันท์
นั่นเป็นงานหมายเลข 102 และอีกชิ้นเป็นโซนาต้าสำหรับไวโอลิน หมายเลข 108
แต่งปี 1887 เป็นงานสำคัญชิ้นสุดท้าย

งานหลังจากนั้นเป็นงานร้องที่ไม่ซับซ้อน ความยาว 1-2 นาที จนถึงสิบนาทีกว่า ซึ่งเป็นที่รู้จักน้อย แม้ในทุกวันนี้ (ยกเว้นโอปุส 111 ที่เป็นงานเครื่องสาย ถือว่าเป็นงานใหญ่ขึ้นมา)

หนึ่งปีหลังจากตัดสินใจหยุดทำงาน บราหมส์ได้รู้จัก Richard Mühlfeld 1856-1907
สมาชิกใน Meiningen Court Orchestra วงใต้การนำของ Hans von Bülow
ทั้ง บูโลและวงนี้ ถือเป็นคนวงในของบราหมส์ เป็นเหมือนสถานที่ให้ทดลองและพัฒนางานประพันธ์ในช่วงปลายของการทำงาน ซิมโฟนี่หมายเลขสี่เอง ก็ฝึกซ้อมและบราหมส์เป็นวาทยากรเปิดเล่นปฐมฤกษ์กับวงในปี 1885

วันนั้น มูเฟดน่าจะยังไม่เข้าวง กว่าบราหมส์จะสนใจแต่งเพลงให้เครื่องดนตรีของเขา
ก็ล่วงมาถึงปี 1891

บราหมส์สนใจในเครื่องดนตรีที่ให้เสียงอบอุ่นนุมนวลอย่างวีโอล่า หรือตระกูลเครื่องเป่าเสียงทุ้มอยู่แล้วตั้งแต่สมัยหนุ่ม
Serenade หมายเลขสอง โอปุส 16 ซึ่งแต่งเมื่อปี 1859 กำหนดให้ใช้แต่วิโอล่าเป็นเครื่องสายหลัก ยกเลิกไวโอลินอย่างตั้งใจ รวมทั้งเครื่องเป่าที่แผดเสียงจ้าทั้งหมด

ดูการตีความแบบเพี้ยนๆ ของแรตเติลในงานชิ้นนี้ ก่อนครับ
https://www.youtube.com/watch?v=7XC6rhH1298
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=7XC6rhH1298" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=7XC6rhH1298</a>
Brahms: Serenade No. 2 / Rattle · Berliner Philharmoniker

แล้วฟังเปรียบเทียบกับทอสกานีนี่ วง NBC ปี 1942 (นาที 8.18)
https://www.youtube.com/watch?v=pYCm1rpb4HQ
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=pYCm1rpb4HQ" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=pYCm1rpb4HQ</a>
หรือก่อนหน้านั้น ในปี 1935 กับวงนิวยอร์ค (นาที 9.12)
https://www.youtube.com/watch?v=jOalxphVeHM
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=jOalxphVeHM" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=jOalxphVeHM</a>

เห็นชัดว่า แรตเติลตีความเซเรเนดนี้ไปในทางสนุกสนาน รื่นรมย์
ในขณะที่ทอสกานีนี่ เป็นไปในอีกอารมณ์ และถ้าฟังทั้งเพลง
จะกลายเป็นความกดดัน หดหู่ จนอาจจะเป็นเพลงงานศพด้วยซ้ำ

ทำไมจึงต่างกันถึงเพียงนี้

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #4 เมื่อ: 26 กุมภาพันธ์ 2019, 09:58:45 PM »
แรตเติลจะเล่นเพลงนี้ไปในแนวทางรื่นเริงมิได้
เพลงนี้ อยู่ในกลุ่มผลงานที่ได้รับอิทธิพลจากโศกนาฎกรรมของชูมานน์ 1854-1856
ซึ่งมีผลกระทบต่อเนื่องจนถึงผลงานในปี 1861 กว่าจะเปลี่ยนเข้าสู่แนวทางใหม่
งานช่วงนี้ ล้วนแต่ประพันธ์ขึ้นเพื่อปลอบประโลมจิตใจของคลาร่า ภริยาม่ายกับลูกทั้งเจ็ดของชูมานน์
อาจจะเริ่มตั้งแต่โอปุสที่ 8 ทรีโอหมายเลขหนึ่ง ไปจนถึงโอปุสยี่สิบสาม
Variations on a Theme by Robert Schumann
ทุกชิ้นให้อารมณ์โหยหา เก็บกด สะเทือนอารมณ์ ปราศจากความรื่นเริง กระฉับกระเฉงหรือมีชีวิตชีวา

Serenade ทั้งสองชิ้น เป็นงานสำหรับวงออเครสตราขนาดกลางของเมืองเดทโมลด์
ซึ่งขณะนั้นเป็นหนึ่งในสมาพันธรัฐเยอรมัน มีบราหมส์เป็นนายวงและประพันธกรประจำอยู่ช่วงสั้นๆ
ระหว่างดูแลครอบครัวชูมานน์หลังสูญเสียหัวหน้าครอบครัว

งานชุดนี้ ไม่ได้รับความนิยมสักเท่าไร เพราะไม่ใช่งานที่เหมาะกับชื่อ Serenade
อันมีรากมาจากเพลงร้องเกี้ยวสาวเอาเสียเลย ยิ่งกว่านั้น เมื่อเทียบกับงาน Ochestral ของบราหมส์เอง
ความน่าสนใจก็ยิ่งลดลง จึงไม่ใคร่พบงานชุดนี้ในบาญชีงานของวาทยากรชั้นนำ
ยกเว้นทอสกานีนี่ ซึ่งเป็นผู้เดียวที่ตีความผลงานไปในบรรยากาศของโศกนาฎกรรม

อารมณ์ความรู้สึกที่ดื่มด่ำลึกล้ำเช่นนี้ ไม่เคยสูญหายไปจากงานของบราหมส์
แม้กระทั่งในซิมโฟนี่ชิ้นสุดท้าย ไล่เรียงมาแล้ว ก็จะพบใน โอปุสที่ 8 40 หรือ 60 เป็นต้น

<a href="http://www.youtube.com/watch?v=P-5pH8I6SuU" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=P-5pH8I6SuU</a>
https://www.youtube.com/watch?v=P-5pH8I6SuU
Brahms Piano Trio No.1 Op.8 in B Major - 1(a). Allegro con brio

<a href="http://www.youtube.com/watch?v=BLSXaJIaKfo" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=BLSXaJIaKfo</a>
https://www.youtube.com/watch?v=BLSXaJIaKfo
Brahms Horn Trio Op.40 - Barenboim, Perlman, Clevenger 1/4

<a href="http://www.youtube.com/watch?v=oI2T6UFqYiE" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=oI2T6UFqYiE</a>
https://www.youtube.com/watch?v=oI2T6UFqYiE
The Tel-Aviv Piano Quartet Brahms - Piano Quartet in c minor, Op. 60 (3rd Mvt.)

<a href="http://www.youtube.com/watch?v=XvShsjlp6CA" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=XvShsjlp6CA</a>
https://www.youtube.com/watch?v=XvShsjlp6CA
Brandis QuartettJohannes Brahms - String Quintet No. 1 in F major Op. 88

<a href="http://www.youtube.com/watch?v=wXd_yWeF7uE" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=wXd_yWeF7uE</a>
https://www.youtube.com/watch?v=wXd_yWeF7uE
Amadeus Quartet Brahms String Quintet No.1 1st mov.

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #5 เมื่อ: 26 กุมภาพันธ์ 2019, 09:59:41 PM »
ดนตรีที่เน้นอารมณ์ทางลึกเช่นนี้ มักจะถูกนำไปเปรียบว่า คล้ายการเป็นไปของฤดูใบไม้ร่วง Autumn หรือ Fall
ก็เพื่อช่วยให้เกิดความเข้าใจอย่างง่ายเท่านั้น แท้จริง บราหมส์ไม่เคยนำแนวคิดเกี่ยวกับสิ่งจับต้องได้
เช่นความหนาว ร้อน แข็ง-อ่อน ฤดูกาล หรือแม้แต่ภูมิศาสตร์ หรือประวัติศาสตร์ มาใส่ในงานเลย
ดนตรีของเขาเป็นผลจากการทำงานของโน๊ต ที่ร่วมกันนำเสนอนามธรรมให้เกิดความประจักษ์
เช่นในงานชิ้นที่สี่สิบห้า Requiem เขานำข้อความในไบเบิลซึ่งเป็นนามธรรมอย่างที่สุด
มาร้อยเรียงเป็นวรรณกรรมด้วยเสียง เพื่อโน้มนำผู้ฟังให้ตระหนักถึงสุนทรียะในคำสอนทางศาสนา
นอกเหนือจากความรู้ความเข้าใจโดยการท่องจำ

ถึงปี 1890 บราหมส์ก็อิ่มตัวจากการทำงานนามธรรมเหล่านี้ เขาบอกมิตรสหายว่า อยากเกษียณเสียที
โชคดีที่อีกหนึ่งปีต่อมา มุลเฟด มากระตุ้นแรงบันดาลใจอันลึกซึ้งที่ยุติลงของบราหมส์ ให้กลับมีชีวิตอีกครั้ง
เขาแต่งเพลงให้คลารีเนตของสหายผู้นี้ 4 ชิ้น
opus 114 115 120a และ 120b

ครั้งนี้ นักวิจารณ์ดนตรี พร้อมใจกันขนานนามผลงานเหล่านี้ว่า Autumnal
ในความหมายว่า เป็นวาระสุดท้ายของการประพันธ์ดนตรี ไม่ใช่งานที่เสนอภาวะแห่งฤดูกาล(ใบไม้ร่วง)
อย่างที่คุณ St@rGazer นำเสนอ

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #6 เมื่อ: 26 กุมภาพันธ์ 2019, 10:14:54 PM »
งานในช่วง Autumnal (op.114-122) ของบราหมส์
แบ่งออกเป็นสามกลุ่มที่โดดเด่น กลุ่มแรกเป็นคลารีเนต 4 ชิ้น
กลุ่มที่สองเป็นเปียนโนเดี่ยว 4 บท
กลุ่มสุดท้าย ตีพิมพ์หลังมรณกรรม เป็นงานเดี่ยวออร์แกน
ที่เหลือเป็นเพลงร้อง ซึ่งโดยปกติ ให้อารมณ์ทางลึกอยู่แล้ว

ลองฟังคลาริเนต ต้นทางของงานชุดท้ายกันก่อน
https://www.youtube.com/watch?v=yIuE-LJ38bA
https://www.youtube.com/watch?v=k4wTDghcIlw
https://www.youtube.com/watch?v=2Kp38BUjPNI&t=30s
https://www.youtube.com/watch?v=w1E77EGpgrk
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=yIuE-LJ38bA" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=yIuE-LJ38bA</a>
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=k4wTDghcIlw" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=k4wTDghcIlw</a>
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=2Kp38BUjPNI" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=2Kp38BUjPNI</a>
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=w1E77EGpgrk" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=w1E77EGpgrk</a>

อนึ่ง เพราะเสียงวีโอล่ากับคลริเนตนั้น ทดแทนกันได้
บราหมส์จึงเขียนสกอร์ให้กับซอตัวใหญ่เอาไว้ด้วย
https://www.youtube.com/watch?v=TEL9jezocgg
https://www.youtube.com/watch?v=DW8_PS4joSA
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=TEL9jezocgg" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=TEL9jezocgg</a>
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=DW8_PS4joSA" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=DW8_PS4joSA</a>

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #7 เมื่อ: 26 กุมภาพันธ์ 2019, 10:53:47 PM »
เปียนโนเดี่ยว 4 ชุดนี้ เป็นงานชิ้นเล็กที่ยิ่งใหญ่ที่สุด
มีทั้งหมด 20 บท คือ op116(7) 117(3) 118(6) 119(4)
เป็นงานท้าทายฝีมือและการตีความอย่างยิ่งยวด

ลองฟัง Glenn Gould ดึงเอาเฉพาะบท Intermezzi สิบชิ้นมาร้อยใหม่
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=Az9c8Skylhk" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=Az9c8Skylhk</a>
https://www.youtube.com/watch?v=Az9c8Skylhk

Valentina Lisitsa ลองคัดสรรบ้าง
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=Ai1kArqSve8" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=Ai1kArqSve8</a>
https://www.youtube.com/watch?v=Ai1kArqSve8

ที่น่าสนใจคือ ในปี 1964 Sviatoslav Richter ยอดฝีมือแห่งคีย์บอร์ด
เล่นสดออกทีวีด้วยเพลงแสนยากของ Prokofiev และ Ravel
แทรกด้วยสามนาทีเศษของบราหมส์ op.116 no.5
ปรากฏว่า เป็นสามนาทีที่เต็มไปด้วยสมาธิและความตั้งใจ
ผิดกับเมื่อเล่นของยากนั้น กลับมีอิสระมากกว่ามาก
https://www.youtube.com/watch?v=csL7zBXBBtI
https://www.youtube.com/watch?v=wSsobHfa37A
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=csL7zBXBBtI" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=csL7zBXBBtI</a>
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=wSsobHfa37A" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=wSsobHfa37A</a>
คลิบบนเอาบราหมส์ไปใส่ตอนท้าย ตอนลงเครดิตท้ายรายการ บราหมส์ก็เลยเป็นของแห้ง
จะดูสด ต้องไปคลิบสอง น่าเสียดายเปิดดังไม่ได้ เสียงแย่มาก รายการของแคนาดาครับ

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #8 เมื่อ: 27 กุมภาพันธ์ 2019, 08:49:51 PM »
เพลงร้องชุดสุดท้าย Four Serious Music อยู่ในลำดับที่ 121 มี 4 บท
งดงามอย่างลึกซึ้งจนถือเป็นบทสรุปของการประพันธ์คำร้องประกอบดนตรีที่ดีที่สุดตลอดกาลได้
ทั้งสี่บทนี้ ถือเป็นงานอำลาอย่างแท้จริง เพราะในการแต่งเพลงนี้ ชีวิตของบราหมส์ไม่เหลืออะไรอีกแล้ว
คลารา ชูมานน์บุคคลที่เป็นทุกสิ่งทุกอย่างแก่บราหมส์มาสี่สิบกว่าปี เสียชีวิตกระทันหันจากโรคหัวใจ
บราหมส์เลือกทำสิ่งเดียวกับที่เคยทำให้กับแม่เมื่อสามสิบปีก่อน

ครั้งนั้นเขาเลือกเนื้อหาจากไบเบิล ใส่ทำนองเป็นเพลงร้อง 7 บทประกอบวงชิ้นใหญ่
Ein deutsches Requiem แสดงครั้งแรกเมื่อ 1868
และทำให้บราหมส์เป็นที่ยอมรับในความเป็นคีตกวีชั้นนำของยุโรปตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ครั้งนี้เขาก็เลือกเนื้อหาสี่ชิ้นจาก O l d Testament ว่าด้วยศรัทธา ความหวังและกุศลกรรม
แต่งสำหรับเสียงแบรีโทน แต่ก็สามารถปรับให้เมสโส โซปราโนร้องได้เช่นกัน

https://www.youtube.com/watch?v=knHeiIjzvYU
https://www.youtube.com/watch?v=dro8ijKzpuo
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=knHeiIjzvYU" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=knHeiIjzvYU</a>
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=dro8ijKzpuo" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=dro8ijKzpuo</a>

สำหรับงานชิ้นสุดท้าย op 122 (posth.) แต่งต่อเนื่องจากงานศพของคลารา
เป็นงานแปลกเพราะเป็นการเดี่ยวออร์แกน 11 บท
เป็นเครื่องดนตรีที่แม้บราหมส์จะสนใจแต่งไว้เล็กน้อย ก็ไม่เคยพิมพ์เผยแพร่
แม้แต่ชิ้นนี้ก็พิมพ์หลังมรณกรรมของผู้แต่ง โดยคิดว่าบราหมส์น่าจะตั้งใจเช่นนั้น
(บราหมส์มีชื่อเสียงในการทำลายงานของตนเอง ถ้าคิดว่ายังไม่ดีพอ
หลังมรณกรรมมีการพบต้นฉบับจำนวนมากหลงเหลือ ผู้จัดพิมพ์จึงตีพิมพ์โดยใส่หมายเลข WoO ตามหลัง)
https://www.youtube.com/watch?v=t0FhT39zqlQ
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=t0FhT39zqlQ" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=t0FhT39zqlQ</a>

ที่แปลกก็คือ Ferruccio Busoni (1866-1924) คีตกวีอิตาเลี่ยนรุ่นน้องผู้หลงไหลงานของบราหมส์
อุตสาหะแปลงงานชุดนี้ 6 บท ให้เล่นกับเปียนโน ทำให้มีการนำมาเล่นแพร่หลายมากกว่างานดั้งเดิม
https://www.youtube.com/watch?v=gBpmSAfbqMM&t=2s
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=gBpmSAfbqMM" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=gBpmSAfbqMM</a>

เรากล่าวถึงงานช่วงปลายชีวิตของบราหมส์ครบทั้ง 7 ชิ้นแล้ว
นี่คืองานที่ตรงกับคำว่า Autumnal อย่างแท้จริง คืองานที่เข้าสู่ช่วงปลายชีวิต
ตรงกับฤกูใบไม้ร่วงซึ่งหมายถึงบทสรุปหรืออำลา
ทีนี้ลองมาดูงานที่อาจจะเกี่ยวเนื่องกับฤดูกาลดูบ้าง ว่าจะมี หรือเป็นไปได้บ้างหรือไม่

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #9 เมื่อ: 27 กุมภาพันธ์ 2019, 08:52:41 PM »
เคลมเปอเรอร์ น่าจะเป็นคนจุดประกายในประเด็นนี้
ผมอ่านเจอความเห็นของเขาในสมุดแทรกอัลบัมซิมโฟนี่สี่หมายเลขของบราหมส์ (Angel Records)



เคลมเปอเรอร์ไม่ถึงกับระบุตรงๆ ว่าชิ้นใดตรงกับฤดูใด แต่บอกเป็นเชิงเปรียบเทียบว่า อาจจะช่วยให้เข้าถึงงานได้ดีขึ้น ถ้าเทียบกับบรรยากาศในแต่ละฤดูกาล

ความเข้าใจเช่นนี้ อาจจะช่วยให้เข้าถึงงานได้จริง แต่เมื่อคำนึงตามข้อเท็จจริงแล้ว กลับมีข้อโต้แย้ง
ถ้ามีซิมโฟนี่แค่ 4 บท ความเป็นไปได้ที่จะหมายถึงสี่ฤดูกาลก็ยังพอมีหวัง
ทว่า ถ้าบรามหส์มีซิมโฟนี่หมายเลขห้าล่ะ แนวคิดเรื่องสี่ฤดูก็แท้งทันที

ตามประวัตินั้น เราทราบว่าบราหมส์เคยเปรยที่จะแต่งซิมโฟนี่เพิ่ม
เพียงแต่เขาเป็นคนทำงานช้า และมักจะเปลี่ยนใจกลางคัน
อย่างไรก็ดี นี่ย่อมหมายความว่าเขาไม่ได้จำกัดงานไว้ที่สี่ชิ้น
ถ้าไม่เสียชีวิตเสียก่อน ก็เป็นได้ว่าจะมีงานใหม่เพิ่มขึ้น

เหมือนที่คิดจะหยุดทำงาน แต่กลับเปลี่ยนใจเพราะเจอนักคลาริเนตที่ถูกใจ
ดังนั้น แนวคิดที่ยึดว่าสี่ซิมโฟนี่ คือสี่ฤดูกาล จึงออกจะเป็นเรื่องด่วนสรุปเกินไปกระมัง

คราวนี้ สมมติว่าบราหมส์คิดถึงฤดูกาลในการแต่งเพลง เราจะเอาเบอร์ใหนตรงกับฤดูใหนดีล่ะ
หมายเลขสี่ คือใบไม้ร่วง นี่เป็นข้อสรุปอันทำให้เรามีกระทู้นี้
หมายเลขสอง ดูเหมือนจะเป็นใบไม้ผลิ (นี่ว่าตามที่คุณ St@rGazer บอกว่า
เป็นความเห็นของ Eduard Hanslick เพื่อนนักวิจารณ์ของบราหมส์ )
แต่คุณSt@rGazer ก็ยังบอกอีกว่า
"หลายๆ คนกลับกล่าวถึง ซิมโฟนีเบอร์นี้เทียบกับบรรยากาศของห้วยหนอง ท้องทุ่ง
และเนินเขา ณ สถานที่แห่งหนึ่งในฤดูใบไม้ร่วง!"


ดังนั้นก็เหลือหมายเลขหนึ่งกับสามว่าจะตรงกับ Summer หรือ Winter ......
เอ ใครจะบอกได้หนอ

ให้ Elgar บอกละกัน

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #10 เมื่อ: 28 กุมภาพันธ์ 2019, 03:23:31 PM »
เอลการ์คล้ายบราหมส์ คือกว่าจะมีซิมโฟนี่แรก ก็อายุเลยกลางคนไปแล้ว
ทั้งคู่ยังใช้เวลานาน กว่าจะก่อรูปผลงานขึ้นมาได้ ต่างกันก็ตรงที่เอลการ์ตั้งใจจะทำงานไปในแนวนิยมของยุคสมัย คือให้ดนตรีเป็นการพรรณาความ พูดง่ายๆ ว่า ให้ดนตรีเล่าเรื่อง Program Music นั่นเอง

ต้นแบบของ Program Music มาจากซิมโฟนี่เล่าภูมิทัศน์ของเบโธเฟ่น Pastoral Symphony อันโด่งดัง และมีผู้ทำตามจนกลบความนิยมในดนตรีบริสุทธิ์ที่เสนอแต่นามธรรม ไม่ผูกพันกับเรื่องราวใดๆ ให้กลายเป็นดนตรีตกยุคไป

แรกเริ่มเดิมที เอลการ์อยากจะแต่งซิมโฟนี่สดุดีวีระบุรุษ Charles George Gordon (1833–1885) ผู้นำทัพราชวงศ์จีนปราบกบฏไท่ผิงจนราบคาบ แต่ด้วยเหตุอันใดมิทราบได้ เขาเปลี่ยนใจ เห็นว่าดนตรีที่ดีไม่ควรนำไปผูกกับเรื่องราว ผู้เชี่ยวชาญเอลการ์ มองว่ามาจากบราหมส์
http://www.myelgar.com/absolutemusic.html

ครอบครัวเอลการ์แม้จะประกอบอาชีพทางดนตรี ก็เป็นตระกูลยากจน พ่อเป็นนักดนตรีและรับจูนเปียนโน
มักจะพาลูกไปด้วยเพื่อหาช่องอวดความสามารถให้พวกคนรวยรู้จัก
เอลการ์เรียนหนังสืออย่างตามมีตามเกิด ระหว่างหาทางเข้าสู่วงการดนตรีที่คนชั้นสูงควบคุม
เขาตัดสินใจเข้าเมืองหลวงหวังว่าจะมีโอกาสให้คว้าซึ่งไม่มีเลย
แต่แล้วในปี 1886 เขาได้เจอลูกศิษย์สาวใหญ่ แก่กว่าเขา 8 ปี
เป็นลูกสาวตระกูลสูงศักดิ์และเป็นนักเขียนที่ประสบความสำเร็จ
ทั้งคู่แต่งงานกันในปี 1889 โดยความไม่ยินยอมของตระกูลผู้ดี

เอลการ์มีฐานะทางสังคมต่ำเกินไป ยากจน ไม่ประสบความสำเร็จแถมยังเป็นแคธอลิก (แม่จับให้เป็นตั้งแต่เล็กๆ) เธอถูกตัดญาติ ทั้งคู่ใช้ชีวิตอย่างยากลำบาก แต่ Caroline Alice ไม่ใช่ผู้หญิงธรรมดา เธอเป็นทั้งที่ปรึกษา ผู้จัดการส่วนตัว และยังเปิดช่องทางให้สามีเข้าสู่สังคมชั้นสูง
"การได้ดูแลอัจฉริยะ เป็นความฝันของผู้หญิงทุกคน" เธอกล่าวไว้

ในที่สุด Enigma Variations ก็พาเอลการ์สู่ชื่อเสียง ไม่ใช่เป็นแค่ผลต่อส่วนตัว
แต่มันช่วยให้สังคมยะโสโอหังอย่างอังกฤษ มีงานเอาไปอวดฝั่งยุโรปได้เสียที
นับจากนี้ เอลการ์ก็กลายเป็นตัวแทนความพากภูมิใจของชาวเกาะ
ชื่อเสียง การยอมรับและฐานะที่กระเตื้องขึ้นในทันใด จนได้กระทั่งการอวยยศเป็นท่านเซอร์ 5 ปีหลังผลงานนี้

ชื่อเสียงพาปัญหามาสู่ University of Birmingham เสนอเงินก้อนโต (ปีละ 400 ปอนด์) ให้เขาไปสอน
เอลการ์ที่เรียนมาน้อยปฎิเสธไม่ลง แต่ขอต่อรองให้ต้องบรรยายน้อยที่สุด 6 ครั้งต่อปี สัญญา 3 ปี
นี่คือที่มาของคำบรรยายว่าด้วยซิมโฟนี่หมายเลขสามของบราหมส์

เขาสรุปว่า
I hold that the symphony without a programme is the highest development of art …
....music which exists without any poetic or literary basis as the true foundation of our art.


นี่คือข้อชี้ชัดว่า ในทัศนะของเอลการ์ ดนตรีของบราหมส์ไม่ใช่โปรแกรมมิวสิค

โปรแกรมมิวสิคที่มีชื่อเสียงในลำดับต้นๆ ของประวัติศาสตร์ก็คือ
งานไวโอลินคอนแชร์โต้สี่บทของวิวัลดี้ The Four Seasons
ซิมโฟนี่หมายเลขหก Pastoral ของเบโธเฟ่น
Symphonie Fantastique ของ Berlioz
Symphonic poems ของ Liszt
และงานจำนวนมากของ Richard Strauss ที่เรียกกันว่า Tone poems
ยกเว้นเบโธเฟ่นแล้ว ล้วนมีเนื้อหาสาระแตกต่างจาก Absolute Music ของบราหมส์
ชนิดคนละศาสนา

ด้วยเหตุนี้ ข้อเสนอของคุณ St@rGazer
จึงถูก Sir Edward Elgar ปฎิเสธมาอย่างยับเยิน

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #11 เมื่อ: 28 กุมภาพันธ์ 2019, 03:24:50 PM »
ไม่ใช่แค่เอลการ์ ผมคิดว่าบราหมส์เอง ก็ปฎิเสธมาแล้วเหมือนกัน
ในปี 1860 วันที่ 2 พฤษภาคม ปรากฏบทความปฎิเสธ New German School ตีพิมพ์ในวารสารดนตรี
ลงนามโดยบราหมส์และโยอาคิม School ที่ว่าก็คือโปรแกรมมิวสิคที่เพิ่งบอกไว้เมื่อกี้

ความคิดที่ว่า บราหมส์จะทำซิมโฟนี่ทั้งสี่เป็นโปรแกรมมิวสิคนั้น
จึงน่าจะเป็นฝันกลางวันกลางฤดูร้อนอันหนาวเหน็บ...ฮา
นั่นเอง

ยิ่งไปกว่านั้น บราหมส์ไม่เคยประพันธ์ดนตรีในรูปแบบเดียวกันเกิน 3 ชิ้น
ดังนั้น ถ้าจะเอาแนวคิดเรื่องฤดูกาลมาใส่บราหมส์
ก็ต้องย้ายเขามาประเทศไทย ที่มีสามฤดูเหมือนกัน กระนั้นหรือ

ผลงานของบรามหส์จำแนกตามประเภท
Sonata 3 บท สำหรับเปียนโน
Sonata 3 บท สำหรับเชลโล เปียนโนและไวโอลิน
Sonata 3 บท สำหรับไวโอลินและเปียนโน
String Quart 3 บท
Piano Quartet 3 บท

สรุปว่า ไม่เคยทำอะไรครบสี่ เว้นแต่ซิมโฟนี่

จบครับ

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #12 เมื่อ: 23 เมษายน 2021, 08:18:30 AM »
หลักฐานว่า บราหมส์ไม่ได้แต่งซิมโฟนี่ 4 ฤดูกาล
แต่มีชิ้นที่ 5 ด้วย
https://www.youtube.com/watch?v=tWvuIwuH8xw
https://www.youtube.com/watch?v=x1gbI5wFqgA
https://www.youtube.com/watch?v=pQZpJuLBsN8
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=tWvuIwuH8xw" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=tWvuIwuH8xw</a>
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=x1gbI5wFqgA" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=x1gbI5wFqgA</a>
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=pQZpJuLBsN8" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=pQZpJuLBsN8</a>

Peter Klatzow ศาสตราจารย์ดนตรีชาวอัฟริกาใต้แห่งมหาวิทยาลัยเคปทาวน์
ใช้งานเขียนประวัติชีวิตของบราหมส์ (8 เล่ม) ของ Max Kalbeck 1950-1926
ที่ระบุว่า โอปุสที่ 111 นั้น เดิมทีบราหมส์ตั้งใจจะแต่งเป็นซิมโฟนีหมายเลข 5
แต่เขียนออกมาเป็นควินเตทก่อน มาพัฒนาเป็นซิมโฟนี่

คำอธิบายของปีเตอร์มีดังนี้
According to Brahms' biographer, Max Kalbeck, the String Quintet which Brahms published as his opus 111 was originally intended to be a symphony.  It was not out of character for Brahms to revise his ideas about the suitable medium for a work even after it had been completed.  However the final version of opus 111 poses problems from the outset; the cello (which carries the melodic burden in its lower register) is heavily outweighed by the four other instruments, all marked forte at Brahms's insistence.  Although contemporary recording techniques can redress this problem, it remains in live performance.

Nevertheless there is not a single bar in the Quintet which does not cry out for orchestration. It is fascinating to study how Brahms has contained his ideas in the quintet medium, but I remain convinced that they were destined for the orchestra.

But his orchestra of course! I have set about this work using Brahms' own technique of orchestration, with the exception that I have used the modern valve brass instruments rather than the "natural" one Brahms preferred. The orchestra I employ is the standard one that Brahms used for his four symphonies.

It is probable of course that Brahms would have composed a more substantial finale for the work had it ended up as a Symphony. Equally possibly he might still have opted to close the work with a bit of riotous peasantry. The existing light-hearted finale makes a very satisfying close to the work that Brahms regarded (for a while) as his final musical utterance.
Peter Klatzow


งานเต็มในรูปแบบสตริงควินเตท (เครื่องสาย 5 ชิ้น)
https://www.youtube.com/watch?v=1VhA_hrVQBI
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=1VhA_hrVQBI" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=1VhA_hrVQBI</a>

เมื่อแปลงให้วงสตริงออเคสตราเล่น
https://www.youtube.com/watch?v=xMxJBxLS2gE
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=xMxJBxLS2gE" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=xMxJBxLS2gE</a>

K. PJ

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 6057
  • Like: 8
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #13 เมื่อ: 06 ตุลาคม 2021, 04:39:41 PM »
ผมเลิกสนใจ​ดนตรี​ไปเกือบยี่สิบปีจริงๆ

เพิ่งเห็นและได้อ่านโพสต์​นี้ครั้งแรกครับ

เขียน​ต่อครับพี่...​สองคนนั้นผมว่า​ เขาเขียน​อย่างเลื่อน​ล​อย​ รู้อะไรนิดหน่อยจับเข้ามาใส่​ให้คนไม่รู้​ นึกว่าเซียน​คลาสสิค... คนนึงผมรู้​จักดี​ เขียนมาคุยหลังไมค์​กับผมบ่อย​ รู้เลยว่า​ เขาเป็นแค่นักเก็บแผ่นเสียง​ และไม่มีความรู้​และรสนิยม​อีกด้วย... ผมไม่เคยให้ราคาตามอ่านข้อความ​ที่เขาเขียนแม้แต่นิดเดียว​ เพิ่งลองอ่านตามที่พี่ยกมา​ ก็เป็นตามที่ผมคิดจริงๆ​ ผมเสียเวลาอ่านสิ่งที่เขาเขียนหลายสิบนาที​ เสียดายเวลาฟังเพลง​ครับ

พอดีวันนี้ฟังเพลง​ลุงบราหมส์เพราะจับใจจริงๆ​ หลังจบลุงบราหมส์เพลงต่อเนื่อง​คือทูรันดอทที่ผมไม้เคยฟังถึงครึ่งชั่วโมง​ แต่วันนี้​ฟัง​ เพรา​ะเจ้าหกสามมันทำให้นักร้องยืนห่างกันห้าเมตรกว่า​ มิติ​ตัวตัวชัดเจนสุด​ เครื่อง​ดนตรี​ทุกชิ้นแยกให้เห็​นแต่ละชิ้นชัดเจน​ ไฮเดฟมันดีตรงนี้เอง​ ไม่มาเป็นกลุ่ม​ แต่มาเป็นชิ้นเล็กๆ​ ติดกัน​... แต่มันดึงผมได้แค่ครึ่งชั่วโมง​ เลยมาอ่านข้อความ​ที่พี่เขียนนี้... แต่​งง​ ไม่มีผมตอบเลย... แสดงว่าผมยังไม่เคยอ่านแน่นอน... ไม่ใช่เพราะ​อ่านแล้วลืม​  555

พี่ยังไม่เขียนถึงเบอร์​หนึ่งเลยนะครับ

pee

  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 8417
  • Like: 42
    • ดูรายละเอียด
Re: Brahms' Autumnal ไม่ใช่ฤดูกาล
« ตอบกลับ #14 เมื่อ: 06 ตุลาคม 2021, 06:37:44 PM »
กระทู้นี้ ต้องการอธิบายความเข้าใจผิดเกี่ยวกับดนตรีของบราหมส์เท่านั้น
ไม่มีเหตุให้พาดพิงไปที่ผลงานสมัยต้นๆ ครับ

ต้องหาเหตุจูงใจก่อน จึงอาจจะเขียนถึงเบอร์หนึ่งได้