Open Baffle Hawthorne Audio + Eminance Alpha 15A

[wang]

รอออเดอร์ดีกว่าครับ เดี๋ยวไม่มีที่เก็บ

ค่าตู้ ค่าวัสดุรวมค่าแรง 25000.-
ค่าดอกและครอส ตามงบเจ้าของ ขั้นต่ำน่าจะราวๆ 12000.-

[K. PJ]

เจาะได้พอดีเลย ขอบคุณครับ 

เดี๋ยวเอากลับไป จะทดลองเรื่อง phase allignment แล้วจะรายงานผลให้ทราบครับ 

ผมเห็น​เป็นลำโพงสามตัวที่เหมือนกันใช่หรือไม่ครับ? เรียงอยู่บนระนาบเดียวกัน​  ฉนั้น ไม่น่าต้องใช้ครอสสโอเวอร์​ใช่ไหมครับ? ดังนั้น​ ไม่น่าจะมีปัญหา​ Phase Alignment นี่ครับ...

[Karin Preeda]

ใช้ crossover ครับ ตัวตรงกลางเป็น coax ส่วนบนกับล่างเป็น bass augmented ที่ใช้คำนี้เพราะว่ามันไม่ใช่ bi-amp แท้ครับ

ตอนนี้ยังไม่ได้วัดอะไรครับ เมื่อวานเดินสายและเก็บสายให้เรียบร้อยก่อน ส่วนที่เป็น crossover ของ coax ว่าจะเดินสายใหม่เพื่อให้เรียบร้อยกว่านี้ ตอนวางก็ใช้หูฟังไป ปรับไปเรื่อยๆก่อน ใช้ Quad 63 เป็นตัวอ้างอิงในการปรับเสียง เอาไว้เสร็จทุกอย่างก่อนค่อยเอาเครื่องมือมาวัดครับ จะได้รู้ว่าหูกับเครื่องอันไหนแน่กว่ากัน 

[Karin Preeda]

phase alignment ใช้ในการ setup ลำโพงมีไว้เพื่อให้เสียงจากลำโพงหลายๆชุดไม่ไปหักล้างกันเองครับ สมมติว่ามีลำโพงที่เหมือนกันทั้งสองตัว แต่ละตัวตอบสนองความถี่ใกล้เคียงกัน เล่นเพลงเดียวกัน ถ้าเราวางลำโพงชิดกัน เสียงควรจะเสริมกันจากรูปนี้


แต่ถ้าเกิดลำโพงทั้งสองตัว phase ไม่ตรงกัน สมมติว่าวางลำโพงเยื้องกันนิดหน่อยโดยตัวบนอยู่ห่างจากตัวล่างนิดหน่อย หมายความว่าเสียงจากตัวล่างจะถึงคนฟังก่อนตัวบนนิดนึง ผลรวมแทนที่จะเป็น 1+1 กลับไม่ได้ที่ต้องการ (หมายเหตุ: การรวมคลื่นจริงๆต้องคิดเป็น dB ซึ่งไม่ใช่ linear scale แต่ผมใช้ linear scale มาอธิบายเพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้นครับ)


ตัวอย่างการทำ phase alignment สำหรับงาน PA ตามวีดิโอข้างล่างนี่ครับ จะเห็นว่าเค้าจะใส่ delay ให้กับลำโพงตัวที่สอง phase ของลำโพงตัวหน้ากับตัวหลังตรงกันโดยใช้ pink noise เมื่อ phase ของลำโพงทั้งสองตัวใกล้เคียงกัน ผู้รับฟังก็จะไม่รู้สึกว่าเสียงที่ฟังนั้นวูบวาบไปมา
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=R_G4wrX1nk4" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=R_G4wrX1nk4</a>

คราวนี้ที่ผู้ออกแบบลำโพงบอกว่าเค้าชดเชยเรื่อง phase alignment หมายถึงอะไรกันแน่? เพราะลำโพงที่เราฟังๆกันก็มีทุ้มกลางแหลมแยกเสียงใครเสียงมันอยู่แล้ว ไม่ใช่ในกรณีตัวอย่างด้านบนที่ลำโพงทั้งสองตัวให้เสียงครอบคลุมทุกความถี่เหมือนกัน

[Karin Preeda]

ตามที่ผมเข้าใจจากลำโพงที่ออกแบบให้มี phase alignment นั้น จะใช้วิธีวางดอกลำโพงเยื้องไปข้างหลังเล็กน้อย เพื่อให้เสียงมาถึงจุดหมาย(ตำแหน่งที่นั่งฟัง)พร้อมๆกัน แต่พอนึกภาพตามเข้าจริงๆมันยังไงกันแน่?

ลองอ่านใน web ทั่วไปก็จะบอกว่าระยะของเสียงจาก woofer ไปถึงหูของคนฟัง เทียบกับ tweeter ไปถึงหูคนฟังนั้น ไม่เท่ากัน เพราะเสียงจาก woofer จะออกมาแถวๆ dustcap แต่ tweeter ออกมาตรง dome ผมมี link ข้างล่างสำหรับอ่านเพิ่มเติมครับ

http://education.lenardaudio.com/en/06_x-over_4.html

จากการคำนวนของ link ด้านบน เมื่อระยะทางที่เสียงออกมาจาก woofer กับ tweeter ต่างกันประมาณ 8.8 cm เสียงที่ได้จาก woofer จะมาช้ากว่า tweeter ประมาณ 0.25 ms ผมหาข้อมูลจาก wikipedia เรื่อง echo พบว่าหูของคนเราไม่สามารถจับความแตกต่างเสียงสองเสียงได้ ถ้าทั้งสองเสียงมาถึงหูด้วยเวลาที่ต่างกันไม่ถึง 1/15 วินาที (67 ms) ลองดูหลายๆ website ก็อ้างถึงตัวเลขเดียวกัน ซึ่ง 0.25 ms เทียบกับ 67 ms แล้วอาจะจะไม่มีความหมายเลยก็ได้

ดังนั้น phase alignment นี่จำเป็นจริงๆหรือเปล่า? ผมมีข้อสังเกตดังนี้ครับ

• จาก link ข้างบน ตัวอย่างของ phase ที่เทียบกันระหว่าง woofer และ tweeter นั้น วาดออกมาเป็นความถี่เดียวกัน ซึ่งในความเป็นจริงนั้นไม่ใช่ เพราะต่างคนต่างทำงานกันคนละความถี่อยู่แล้ว
• บริเวณจุดตัดความถี่ของลำโพงทั้งสองตัวจะเป็นช่วงความถี่ที่ทั้ง woofer และ tweeter ทำงานที่ความถี่เดียวกัน ดังนั้นการทำ phase alignment ที่ความถี่จุดตัด น่าจะเป็นจุดที่สำคัญที่สุด
• แต่ถ้าจะถามว่า phase alignment มีความสำคัญมากแค่ไหน ผมคิดว่าถ้าเราลองนึกถึง acoustic band ที่เล่นสด ระยะทางที่เสียงเดินทางจากแต่ละเครื่องดนตรีมาถึงคนฟังก็ไม่เท่ากันอยู่แล้ว ถ้ามันมีผลมากจริงๆ คนฟังนั่งห่างกันซัก 1 เมตรเสียงก็น่าจะต่างกันมาก แต่จริงๆแล้วก็แทบจะไม่ต่างกันซักเท่าไหร่

กลับมาที่ crossover network ครับ graph ด้านล่างนี้ เป็น graph ตอบสนองความถี่ของ woofer และ tweeter ณ.จุดตัดควาวมถี่ประมาณ 1.5Khz (credit: Elliot Soun Production) เส้นแดงคือการตอบสนองความถี่ของ tweeter เขียวคือ woofer และน้ำตาลเป็นการตอบสนองความถี่รวม บริเวณลูกศรสีแดงชี้ที่ 1Khz จะเห็นว่าทั้ง woofer และ tweeter ยังทำงานที่ความถี่นี้ แต่ระดับเสียงไม่เท่ากัน เมื่อมารวมกันจะได้เส้นสีน้ำตาล เช่นเดียวกับที่ 2Khz

Phase alignment น่าจะเข้ามามีบทบาทตรงนี้ที่สุด เพราะถ้าทั้ง woofer และ tweeter มี phase ตรงกัน ผลรวมบริเวณจุดตัดจะราบเรียบไม่มีโด่งหรือยุบ

ผมเลยสรุปด้วยตัวเองว่า Phase alignement ในระบบของผมเอง ควรจะทำที่จุดตัดของ augmented woofer ทั้งสองตัวของผมให้มันตรงกับ coax driver ตรงกลาง

ส่วนวิธีปรับ จะอธิบายใน post ถัดไปครับ

[Karin Preeda]

วิธีที่ผมจะปรับ phase ให้ตรงกันที่จุดตัดคือป้อนความถี่ที่จุดตัดเข้าไป แล้วก็ปรับ phase ให้ตรงกันโดยวัดผลลพัทธ์ว่าปรับไปที่ไหนจะได้ output สูงสุด (phase ตรงกัน) ตามรูปนี้ครับ



ส่วนวิธีการปรับ phase ก็ใช้ delay function ในตัว DriveRack PA ที่ผมใช้กับตัว Augmented woofer ครับ การคำนวนค่า delay ก็สามารถคำนวนได้จากข้อมูลเหล่านี้

ความเร็วของเสียงที่อุณหภูมิ 25C = 346 เมตร/วินาที
ความถี่ที่เราใช้ 130 Hz (ซึ่ง Hz = 1/s)
ดังนั้น ความยาวคลืนเท่ากับ 346 m/s ÷ 130 1/s = 2.66 m
ครึ่งหนึ่งของความยาวคลื่นคือ 1.33 m เท่ากับการกลับ phase 180 องศา
เมื่อรู้ความยาวของคลื่นเสียงแล้ว ถ้าเราต้องการเลื่อนเวลาที่มาถึง (delay) เพื่อให้ phase เลื่อนไป 180 องศา ก็สามารถหาได้จาก  ครึ่งหนึ่งของความยาวของคลื่น / ความเร็วของเสียง
ซึ่งเท่ากับ  1.33 m ÷ 346 m/s = 0.00384 s หรือ 3.84 ms
Drive Rack PA ผมปรับได้ตั้งแต่ 0-10 ms

คราวนี้ก็เหลือแต่กำจัดตัวขี้เกียจในร่างกายออก แล้วก็ลงมือวัดจริงครับ

[pee]

ไฟท์หยุดโลก

ผมถือหางหูครับ

 

เอาไว้เสร็จทุกอย่างก่อนค่อยเอาเครื่องมือมาวัดครับ จะได้รู้ว่าหูกับเครื่องอันไหนแน่กว่ากัน 

[wang]

 

สุดท้ายก็เอาตามหูดีกว่าครับ ถ้ากราฟไม่สวยแต่ชอบเสียงแบบนั้นมากกว่าล่ะ จะไปตามเครื่องวัดทำไม

[Karin Preeda]

ปรับด้วยหู ปรับไปปรับมาแล้วมึนครับ  ด้วยความที่ฟัง Quad จนชิน ฟังออกว่ามีข้อผิดพลาดแน่ๆ แต่ปรับไปปรับมาก็รู้สึกว่าถ้าไม่เกินก็ขาด แถวๆตรงจุดตัดนี่แหละ

ในที่สุดก็เลยเอาไมโครโฟนที่มีอยู่วัดไปก่อน ก็พบว่าจุดตัดให้การทำงานของ Augmented woofer นี่ใกล้เคียงกับที่ควรจะเป็น แต่การปรับ slope ยังห่างจากที่ควรจะเป็นไปมาก เลยปรับไป วัดไป พอได้คร่าวๆก็ save ลงตัว crossover

คราวนี้กลับไปฟังเพลงเดิมที่ใช้ปรับด้วยหู พบว่าความกลมกลืนดีขึ้นมาก แต่น่าจะดีกว่านี้ถ้าได้โมค์ที่มีการตอบสนองความถี่ที่ดีกว่านี้ เสียดายที่ผมต้องคืน LinearX ไป เดี๋ยวลองหายี่ห้อที่ราคาสมเหตุผสมผลมาลองใหม่

ลองฟังดูนะครับ ดิบๆเลย
https://drive.google.com/file/d/0B4-iSa8B0Nw9Ty1LM1dodWVIZHM/view?usp=sharing
https://drive.google.com/file/d/0B4-iSa8B0Nw9cHlGR0RiekkwR2M/view?usp=sharing
https://drive.google.com/file/d/0B4-iSa8B0Nw9NVpoWk4zTDdOUnM/view?usp=sharing

รอได้ไมค์ใหม่ก่อน แล้วค่อยลอง Phase aligment ครับ 

[pee]

ฟังแล้วฟุ้งๆ ชอบกล
เหมือนมีเสียงห้องเข้ามากวน

 

[Karin Preeda]

น่าจะเป็นเสียงก้องในห้องครับ เพราะผมไม่มี room treatment และเปิดดังพอสมควรครับ 

[wang]

     ปรับแล้วเสียงดีกว่าที่ฟังที่บ้านผมเยอะเลยครับ ตอนนั้นไม่ได้ปรับ EQ ต่อแล้วฟังเลย 

เสียงก้องเข้าไมค์ตอนอัด น่าจะเกี่ยวกับจุดวางไมค์ ฟังจริงในห้องกลับไม่ได้ค่อยได้ยิน หรือว่าหูเรามันตัดออกเองแบบออโต้ ผมอัดก็เป็นอย่างนี้เหมือนกัน

ย้อนกลับไปอ่านอธิบายเรื่องเฟส ผมเห็นด้วยเลยครับ เรื่องที่ควรจะสนใจเฉพาะตรงจุดตัด เรื่องวางตำแหน่งดอกลำโพงเยื้องกันแบบ Thiel เพื่อชดเชยระยะทางที่เสียงเดินทางมาถึงหู ผมไม่เชื่อครับ เพราะระยะห่างกับเฟสมันไม่ใช่เรื่องเดียวกัน เฟสมันเป็นรอบๆ เสียงคนละความถี่ก็มีเฟสไม่เท่ากัน ส่วนระยะทางมีค่าเดียว คนละเรื่อง ไม่เกี่ยวกันเลยครับ ผมเชื่อว่าที่ Thiel วางไดรเวอร์เยื้องกัน ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อชดเชยระยะทาง แต่เพื่อให้เฟสลงตัว ไม่หักล้างกันมากกว่า

[Karin Preeda]

ผมคิดว่าตัว Tascam มันเก็บหมดเลยครับ ไม่ว่าจะเป็นเสียงอะไรก็ตาม เดี๋ยวมีโอกาสจะลองเพิ่ม attenuation ให้มากขึ้นแล้วบันทึกใหม่ดูครับ

เรื่องการปรับเสียง ผมใช้ Shure SM58 วัดแบบง่ายๆเพื่อประมาณว่าจะตัดความถี่ตรงไหนดี แรกสุดคือวัดการทำงานของ coax ก่อน ได้ผลตามนี้ครับ วัดอยู่ 3 ครั้ง ได้ผลเหมือนกัน ถือว่าใช้ได้  ในรูปเห็นว่าตรง 2Khz หายไป หลัง 5Khz ก็หาย น่าจะเป็นที่ตัวไมค์ เอาไว้ได้ไมค์ใหม่มาลองอีกทีครับ

จากรูป จะเห็นว่าตัว coax เริ่ม roll off ที่ 100Hz


คราวนี้มาดูการตอบสนองความถี่ของ Augmented woofer ที่ใช้ฟังไปปรับไปเมื่ออาทิตย์ที่แล้ว



ซึ่งผมฟังออกว่ามีปัญหาแน่ๆ แต่ไม่รู้ว่าจะต้องปรับยังไง คือจริงๆแล้วถ้าปรับไปเรื่อยๆ อาจจะฟลุ๊คเจอก็ได้ เพราะเราจะจับทางได้เอง แต่พอมีผลวัดออกมา เห็นได้เลยว่า Augmented woofer มันทำงานเกินความต้องการไปมาก ที่ 200Hz ยังทำงานอยู่เลย มันควรจะ roll off ตั้งแต่ประมาณ 100Hz แล้ว ซึ่งถ้าดูจากรูปหน้าจอที่ผมตั้งจุดตัดไว้ มันก็ควรจะ roll off ที่ 100Hz แต่มันไปเริ่มที่ 300Hz โน่นเลย



พอรู้ว่าปัญหาอยู่ตรงไหนแล้ว ก็ค่อยๆปรับไปเรื่อยๆจนได้ตามรูปนี้ครับ


โดยมาจาก crossover ที่ตั้งไว้แบบนี้

[wang]

ผมจะลองทำกรวยมาสวมรอบไมค์ Tascam บังคับให้มันรับเสียงด้านหน้าและข้างนิดหน่อย ผิวกรวยบุผ้าซับเสียง เพื่อไม่ให้มันรับเสียงรอบตัวมากเกินไป เลียนแบบใบหูของคนเรา เพราะทาสแคมมันไม่มีใบหู คิดว่าน่าจะลดการรับเสียงจากข้างๆและข้างหลังที่ทำให้เกิดเสียงก้องได้

ดูกราฟแล้วก็เข้าใจว่าใช้เครื่องวัดนี่ช่วยให้ออกแบบได้เร็วและแม่นขึ้นกว่าฟังด้วยหูจริงๆ ฟังด้วยหูนี่จะโดนหลอกได้ง่าย บางทีก็หลอกตัวเอง กว่าจะรู้ว่าไม่ใช่ก็ต้องใช้เวลานาน ยกเว้นคนที่มีทักษะจริงๆ

EQ เครื่องนี้ work มากสำหรับใช้ออกแบบครอสนะครับ ใช้ปรับจนได้ค่าที่ดีที่สุดแล้ว ค่อยออกแบบ crossover เฉพาะรุ่นออกมา ซึ่งมันอาจจะมี C กับ L แค่ไม่กี่ตัวเท่านั้นเอง

[K. PJ]

ไม่ตัดที่​ 200  หรือ​ 300​ ไปเลยล่ะครับ​ ดอกเสียงกลางจะได้ไม่ทำงานหนักมากน่ะครับ